Te hard werkende schildklier bij de kat
Bij oudere katten wordt regelmatig een te hard werkende schildklier (hyperthyreoïdie) geconstateerd. Deze aandoening wordt veroorzaakt door een goedaardige zwelling van de schildklier waarbij te veel schildklierhormoon wordt geproduceerd. De schildklier (2 delig) bevindt zich in de hals, onder het strottehoofd, aan beide zijden van de luchtpijp. Het teveel aan hormoon versnelt veel processen in het lichaam. Zo hebben deze dieren een zeer snelle spijsvertering. Typisch symptoom is dat de kat heel erg goed eet en toch vermagert. Slecht eten en vermageren kan echter ook voorkomen (in 10% van de gevallen). Andere symptomen die kunnen voorkomen zijn: diarree en vaak poepen, veel drinken en plassen, hyperactiviteit of andere gedragsveranderingen (zoals veel en klaaglijk mauwen). Verder heeft de kat vaak een snelle, bonzende hartslag met eventueel een hartruis. Een hoge bloeddruk geeft een vergrote kans op hersenbloedingen en thrombose. Indien niets aan het schildklierprobleem wordt gedaan zal de kat steeds verder vermageren en verzwakken. Uiteindelijk sterft de kat aan deze aandoening.
De diagnose kan gesteld worden door middel van bloedonderzoek. Het teveel aan hormoon is te bepalen. Daarnaast zal er ook altijd bloedonderzoek naar de nierfunctie worden uitgevoerd. Indien een kat een te hard werkende schildklier heeft, kan dit namelijk een slechte nierfunctie maskeren. De bedoeling is om na de definitieve diagnose de schildklier te gaan remmen. De bloeddruk gaat dan dalen en er komt minder schildklierhormoon in het bloed waardoor "ineens" nierfalen naar boven kan komen. Daarom willen we voor aanvang van de behandeling weten wat de nierfunctie is en die tijdens de behandeling blijven volgen. Indien de kat zowel een schildklier- als een nierprobleem heeft is de behandeling complex en zal eventuele behandeling plaatsvinden in overleg met uw arts. De bloeddruk wordt gemeten en vervolgd tijdens de behandeling.
Er zijn 3 mogelijkheden om de schildklier te remmen.
Er wordt altijd eerst gestart met medicijnen. De tabletten Felimazol remmen de schildklier in zijn functie zodat hij minder hormoon gaat produceren. Uw kat moet dagelijks een pil krijgen volgens voorschrift. Indien u een dag overslaat gaat de hoogte van het hormoon schommelen wat slecht is voor het lichaam. Tachtig procent van de schildklierpatiënten reageert goed op medicatie, daarvan heeft een groot gedeelte wel vaker dan één maal per dag medicijnen nodig. Indien uw kat last krijgt van bijwerkingen of geen pillen in te geven is, kan er uitgeweken worden naar een hormoonzalf. Deze moet bij de veterinaire apotheek in Utrecht op naam besteld worden. Deze zalf wordt aan de binnenzijde van het oor van de kat gesmeerd.
Na drie weken behandelen prikken we opnieuw bloed voor de schildklierwaarde, de nierfunctie en bloedbeeld oa. rode en witte bloedcellen). Op de dag van afspraak moet de kat gewoon medicijnen krijgen als anders. We willen immers weten of mét de medicatie de schildklier wel normaal functioneert. Indien de schildklierwaarde nog steeds te hoog is zal de dosering van de mediactie worden verhoogd en drie weken later weer geëvalueerd. Indien de schildklierfunctie nu goed is en ook de nierfunctie goed blijft, zijn er 3 opties:
- Doorgaan (levenslang!) met deze medicatie. Twee tot viermaal per jaar controle van de schildklierwaarden, de nierfunctie en de rode en witte bloedcellen wordt geadviseerd. In de loop van de tijd kan de nierfunctie achteruitgaan dus controle is belangrijk. Belangrijk is ook om het gewicht van uw kat in de gaten te houden. De bloeddruk wordt dan ook gecontroleerd.
- De schildklier operatief verwijderen. Regelmatig gaat het om eenzijdig zwelling. Dat is van te voren echter niet zeker te zeggen. Een geavanceerd onderzoek (scintigrafie) bij de specialist kan duidelijkheid geven over een eenzijdig of tweezijdig probleem. Bij een operatie wordt het afwijkende schildklierweefsel verwijderd. Voordeel van de operatie is dat de kat daarna geen medicijnen hoeft. Er is altijd een risico dat 1 deel van de schildklier wordt verwijderd (als er geen scintigrafie is uitgevoerd), maar dat het andere deel later (soms jaren!) ook teveel hormoon gaat produceren. Beide schildklieren kunnen verwijderd worden indien nodig.
- Onderhuidse injectie met radioactief jodium. Dit is een veilige behandeling die alleen bij een kliniek in Lienden (bij Tiel) of Faculteit diergeneeskunde in Utrecht kan worden uitgevoerd. 95% Van de katten heeft genoeg aan 1 injectie. Het maakt alle abnormale schildkliercellen stuk zodat er daarna geen klachten meer terug kunnen komen en de kat geen medicijnen behoeft. Eerst wordt een scan gemaakt om de dosering van de injectie te kunnen bepalen. Na de injectie moet de kat 10-14 dagen daar in opname blijven.
Indien er sprake is van een hartruis kan een echografie van het hart worden uitgevoerd. Naast schildklierremmers wordt een ander medicijn voorgeschreven om het hart te ontlasten (atenolol). De veranderingen van het hart die ontstaan zijn door de hoge bloeddruk en hoge hartslag zijn helaas niet altijd omkeerbaar. Bij een blijvende hoge bloeddruk ondanks de schildklierremmers zullen bloeddrukverlagende medicijnen worden voorgeschreven (atenolol of amlodipine).
Iedere patiënt is anders en heeft misschien net andere klachten. Praat met uw dierenarts over de mogelijkheden.



