Over narcose bij knagers gaan nogal wat verhalen de ronde. Vele eigenaren zijn bang om hun knaagdier onder narcose te laten gaan omdat ze daar slecht tegen zouden kunnen en eerder sterven. Met de huidige kennis en kunde van onze artsen blijkt dat dit eigenlijk een misverstand is. Er zijn vele goede narcosemiddelen die goed en veilig bij knaagdieren gebruikt kunnen worden. Wel is het zo dat knagers meer problemen kunnen hebben met de bijverschijnselen van narcose. Dit is echter heel goed te ondervangen met een goede en kundige zorg voor, tijdens en na de operatie, waardoor het risico van narcose bij knagers niet groter is dan bij de hond of kat!

Vóór de narcose 
Het is belangrijk dat een knaagdier goed gegeten heeft. Als het dier erg ziek is en niet zelf eet, betekent dat dat hij eerst gestabiliseerd moet worden met medicatie en dwangvoeding (thuis of in opname op de kliniek).  

De narcose
Bij de meeste operaties werken wij met injectie-narcose om het dier in slaap te brengen. De injecties worden in een spier gegeven. Voor langdurige operaties kan een infuus in een bloedvat worden aangebracht zodat aanvullende narcosemiddelen en medicatie direct werken.  Wanneer de knager slaapt krijgt hij zuurstofverrijkte lucht te ademen (een kapje met zuurstof). Dit kan worden aangevuld met gasnarcose (zie onder).

Zorg tijdens de narcose
De lichaamstemperatuur daalt snel bij kleine dieren onder narcose, dus het is één van de belangrijkste dingen om in de gaten te houden tijdens én na de narcose. Dierenkliniek De Saen beschikt over een couveuse voor knaagdieren met regelbare omgevingstemperatuur en zuurstof. 
Goede pijnstilling is, net als bij honden en katten, zeer belangrijk. Het vermindert de kans op complicaties, de narcose verloopt rustiger en het herstel post-operatief is beter. En laat u niet wijsmaken dat knagers geen pijnstilling nodig hebben:ze laten slecht zien dat ze pijn hebben, maar dat betekent niet dat ze het niet voelen! Dus zowel voor als na de operatie wordt dit bij de meeste ingrepen toegediend.

Na de narcose (nazorg)
De narcose is met een tegen-injectie weer op te heffen, waardoor de dieren niet uren suf blijven, maar binnen enkele minuten na de operatie weer wakker en in de benen zijn.
Bij operaties wordt zoveel mogelijk inwendig gehecht, het zijn immers niet voor niks knaagdieren.....Daarom is zelden een kraag nodig en laten de dieren de wond met rust.
De meeste narcosemiddelen hebben als nadeel dat ze ook het maagdarmkanaal stilleggen. Bij knagers komt dit soms moeilijk weer op gang na de operatie, zeker als ze ook nog slecht eten de eerste tijd. Uit voorzorg krijgen alle knaagdieren die bij ons onder narcose gaan, na de operatie een onderhuids vocht-infuus en een injectie om de darmactiviteit te stimuleren (metoclopramide). Er wordt geadviseerd aan de eigenaar om dwangvoeding in huis te hebben (bij voorkeur Critical Care), mocht het dier niet meteen thuis gaan eten. De volgende dag wordt door een assistente gebeld hoe het gaat en of uw dier weer goed hersteld is van de narcose.

Gasnarcose
Onze praktijk heeft ook gasnarcose, wat een erg veilige manier is om o.a. knaagdieren te sederen. Wij gebruiken dit voornamelijk bij konijnen en cavia's die kort moeten slapen voor een inspectie en behandeling van het gebit. Via een mondkapje wordt zuurstof gegeven en het anaesthesiegas op effect toegediend. Het voordeel hiervan is dat er een hele directe controle is over de diepte van de narcose en het dier dus niet dieper slaapt dan nodig is. Na het stopzetten van het anaesthesiegas is de knager binnen enkele minuten wakker en kan hij mee naar huis. Een ander voordeel van gasnarcose is dat het maag-darmkanaal niet stil komt te liggen. Veel van de bovengenoemde nazorg is dan ook meestal niet nodig. Gasnarcose heeft van zichzelf geen pijnstilling en diepe slaap en is dus niet geschikt (als solo anaesthesie) voor pijnlijke ingrepen.