Gebitsproblemen bij konijnen en cavia's

Afwijkingen aan het gebit zorgen bij veel konijnen en cavia's voor medische problemen. Het kan zowel bij jonge als oudere dieren voorkomen en de oorzaak is meestal een combinatie van factoren.

Oorzaak

Bij jonge dieren komt het o.a. door fokfouten (bijvoorbeeld een onderbeet van de snijtanden). Iets oudere dieren kunnen gebitsproblemen krijgen door verkeerde voeding. Door een verkeerde calcium en fosfaat verhouding in met name de eerste levensweken (wanneer het konijn meestal nog niet bij u is!) ontstaan de eerste scheve kiezen. Door jarenlange verkeerde voeding en/of te weinig daglicht leidt dit uiteindelijk tot een probleem. Daglicht is belangrijk voor vitamine D, hetgeen nodig is voor een goede calciumstofwisseling. Op iedere leeftijd kan een gebitsprobleem ontstaan door trauma: een val of blijven haken achter het gaas van het hok.
 

Slijtage: heel belangrijk

De snijtanden en kiezen van een konijn en cavia groeien bijna het hele leven door. Bij een gezond dier groeien de elementen 2 mm per week, maar slijten door knagen en kauwen ook 2 mm per week af. Als de boven- en ondertanden niet goed op elkaar aansluiten, gaat het mis. De kiezen of tanden slijten dan langzamer en/of onregelmatig af. Dit heeft tot gevolg dat er gemene punten op de kiezen ontstaan. Deze zijn vaak zeer scherp en steken in de tong of wang. Doordat eten pijnlijk wordt (of gewoon onmogelijk door te lange snijtanden), gaat het dier langzamer en minder eten. Uiteindelijk stopt het dier helemaal met eten. Naast stoppen of minder eten, is het mogelijk dat één of meerdere van de volgende symptomen worden waargenomen: geen keutels, vermageren, kwijlen, slechte vacht, traanogen of pussige ogen (aan 1 kant of beide kanten) en diktes aan de kin/wang (abcessen).
 

Stoppen met eten: alarm!

Als een knager niet meer eet, komen de darmen stil te liggen. Bij knaagdieren en konijnen is dit een ernstig probleem, omdat de darmen vaak niet meer op gang komen zonder hulp. Er kan zich gas ophopen in de maag (tympanie). Dit laatste is vaak in enkele uren dodelijk! Als een knager niet eet en de darmen liggen stil (u ziet dus helemaal geen keutels meer in het hok), dan verzwakt het dier en kan het binnen 2-3 dagen overlijden. Belangrijk is om dan meteen te beginnen met dwangvoeren! Vraag uw dierenarts hiervoor om advies. Laat uw dier ook nakijken door een arts. De oorzaak van het niet eten (vaak dus het gebit) moet immers gevonden en verholpen worden. De dierenarts kan middelen geven om de darmen te stimuleren, vocht toedienen en een pijnstiller geven zodat het eten minder pijnlijk is.
 

Behandeling

De scheve kiezen, snijtanden en/of haken moeten uiteraard ook verholpen worden, wil het konijn of de cavia weer goed kunnen eten. Bij een wakker dier kan men alleen de snijtanden goed zien. Met een speciale kijker kan de dierenarts wel een indruk krijgen van de eerste kiezen achterin de bek. Echter, een gebitsinspectie en behandeling bij een wakker dier is geen goede therapie! Om bij de achterste kiezen te komen, moet namelijk een metalen beksperder tussen de snijtanden worden gezet. Dit geeft heel veel stress. Als het dier zich ook maar iets hier tegen verzet, kan zelfs het kaakgewricht ernstig beschadigd raken of de kaak breken. Daarnaast is aangetoond dat je bij een wakker dier maar 25% van de gebitsproblemen kunt zien (en dus verhelpen!).

Een goede gebitsinspectie en behandeling moet dus absoluut onder narcose gebeuren. Het veiligst en minst belastend voor het dier is gasnarcose. Met een kapje op de neus ademt het konijn verdovend gas in. Hierdoor verliest hij het bewustzijn en verslappen de spieren. Nu kan er zonder weerstand en stress naar het gebit worden gekeken. Alle kiezen moeten één voor één worden geïnspecteerd en afgevoeld op haken of loszittende elementen. Haken op de kiezen of te lange snijtanden worden kort geslepen. Het hele gebit wordt zo veel mogelijk in de normale anatomische toestand teruggebracht. Hier zijn dus goede kennis van het normale gebit en goede materialen heel erg belangrijk. Tanden en kiezen worden tegenwoordig nooit geknipt. Het risico op splijten is dan groot en kan later een wortelabces tot gevolg hebben. Na de behandeling is het dier weer in enkele minuten wakker! Helaas is het wel zo dat er aan een scheve kaakstand (malocclusie) niets gedaan kan worden, dus het probleem komt dan meestal terug. Bij 2 mm groei per week kunnen problemen helaas weer snel ontstaan. Het is dus heel belangrijk om de problemen te voorkomen door goede voeding te geven. Bij cavia's komt dit probleem soms niet meer terug of pas na lange tijd. Als het probleem eenmaal bekend is bij eigenaar en dierenarts, kan men wel op tijd (vóórdat het dier stopt met eten) ingrijpen en is vaak geen verdere medicatie noodzakelijk.

Onder narcose kunnen 75% van de gebitsproblemen worden geconstateerd. 25% van de afwijkingen is alleen op een röntgenfoto van de schedel zichtbaar. In overleg met de dierenarts kan besloten worden tot verder onderzoek.

Konijn met haak op kies

De 10 pluspunten
van PlusDierenklinieken
op een rij lees meer...
Plus vaste klanten voordeel.
U krijgt voorrang bij spoed, aantrekkelijke korting op
veel van onze diensten, programma's en dierenvoeding lees meer...
Nieuwsbrief ?

Meer informatie?
bel 075 617 39 11 of
info@plusdierenklinieken.nl

Online afspraak maken?
Klik hier