De bevalling
Het is moeilijk aan te geven wanneer de poes gaat bevallen. Zorg ervoor dat u zoveel mogelijk voorbereid bent op de geboorte. Houd de telefoon bij de hand met het nummer van de dierenarts, een pen met papier om te noteren wanneer de weeën beginnen, wanneer de poes begint met persen, wanneer de kittens geboren worden, of alle placenta's (nageboortes) eruit komen en alle andere eventuele bijzonderheden. Dit is van belang wanneer er overleg met de dierenarts nodig is. De bevalling begint als de poes weeën krijgt. Weeën kunnen in frequentie, kracht en duur variëren. De geboorte begint echter pas als de poes persweeën heeft. Persweeën zijn veel duidelijker te zien. De poes verstijft en zet kracht. Meestal gaat de staart hierbij ook iets omhoog. Na enige tijd verschijnt er een blauwachtig vlies uit de vulva. In deze vruchtblaas zit het kitten verpakt. Na één van de opvolgende weeën zal het kitten geboren worden. Bij honden en katten worden ongeveer evenveel dieren in stuitligging geboren als in normale houding. Kijk na de geboorte of het kitten levendig is en of er geen slijm of vocht in de luchtwegen zit. Dit kunt u horen aan een rochelend geluid bij het kitten of u ziet het kitten 'bellen blazen'. Is dit het geval, veeg dan het kopje goed schoon en droog terwijl u het kitten met het kopje en de neus naar beneden laat hangen of gebruik een slijmzuigertje. Heeft u deze niet bij de hand en zit er nog steeds vocht in de luchtwegen, dan kunt u het kitten in een handdoek wikkelen en rustige zwaaiende bewegingen maken van boven naar beneden. Houd hierbij wel het hoofdje van het kitten goed vast omdat u anders het nekje kunt breken. Het eerste kitten hoort binnen een uur na de eerste echte perswee (= begin van geboorte) geboren te worden. Is dit niet het geval, dan is het raadzaam om de dierenarts te bellen en advies te vragen. Het vruchtwater is soms wat groen van kleur. U hoeft hier niet van te schrikken, dit is afgebroken bloed. We zien dit vaak bij poezen die overtijd zijn, dus die enkele dagen na de uitgerekende datum bevallen. De uitvloeiing mag nooit stinken. Is dit wel het geval, dan moet u contact opnemen met de dierenarts! Na de bevalling heeft de poes nog enige dagen rode uitvloeiing, die na vijf tot acht dagen lichter wordt, tenslotte helder en na maximaal acht tot tien dagen verdwijnt. Is alles goed gegaan en heeft de moederpoes de kittens schoongelikt, dan kunt u zelf de kittens nog even verder afdrogen, wegen, het geslacht bekijken en noteren welke uiterlijke kenmerken het kitten heeft. Als de kittens erg op elkaar lijken, kunt u ze een gekleurd bandje geven (let er wel op dat deze niet te strak of te los zit) of met nagellak een stipje op de kop geven. Het is niet altijd makkelijk te zien of de poes echt klaar is met bevallen. De omvang van de moeder wil niets zeggen over het aantal kittens dat ze draagt. De poes zelf geeft het meestal het beste aan. Ook hier geldt dat als de moederpoes zich rustig gedraagt, u zich geen zorgen hoeft te maken. Blijft ze echter onrustig, dan is het raadzaam om contact op te nemen met de dierenarts. Check-list: ‘Wat heb ik nodig voor de bevalling?’
Vrijwel alle poezen worden in de laatste paar uur voor de bevalling wat onrustig. Ze kunnen gaan graven in de kraamdoos, mauwen misschien wat meer, laten u geen moment met rust of zonderen zich juist een beetje af. In tegenstelling tot bij de hond, zegt de lichaamstemperatuur niet zoveel over het tijdstip van de bevalling bij de kat. Het is raadzaam om de poes de laatste 5 dagen van de dracht niet langer dan een paar uur alleen te laten en de poes niet naar buiten te laten.
De meeste poezen maken het vruchtvlies zelf open en eten het op tot aan de navelstreng. De moederpoes zal haar kittens schoonmaken en drooglikken. Dit doet ze om de ademhaling en de darmwerking te stimuleren.
Als de moederpoes geen aanstalten maakt om de kitten te bevrijden uit de vruchtblaas, help dan door het vlies voorzichtig open te scheuren. Let er op dat de navelstreng na het afbreken niet meer bloed. Mocht dit wel het geval zijn, zorg dan dat de bloeding stopt door de navelstreng op 2 tot
Het kan voorkomen dat er een langere tijd tussen de bevalling van de kittens zit, soms kan dit zelfs een uur tot anderhalf uur zijn. Zolang de moederpoes zich rustig gedraagt, hoeft u zich geen zorgen te maken.
Zodra de moederpoes weer begint met persen mag het niet meer dan 30 minuten duren voordat het volgende kitten geboren wordt. Ziet u geen vooruitgang, dan is het verstandig om meteen contact op te nemen.
Probeer zoveel mogelijk de rust te bewaren tijdens de bevalling en ga niet slepen met de moeder of de kittens. Dit kan veel stress veroorzaken waardoor de bevalling kan stoppen.
Let goed op dat na de geboorte van ieder kitten een nageboorte komt. Er moeten evenveel nageboortes als kittens geboren worden. De nageboorte wordt door de moederpoes opgegeten. Het is een goede voeding en het wekt de melkgift op. Als er veel kittens zijn, is het beter om enkele nageboortes weg te halen omdat de poes er diarree van kan krijgen. Mocht uw kat toch diarree krijgen, dan kunt u het beste lichtverteerbaar voer geven (zoals i/d van Hill's of Intestinal van Royal Canin).
